Sen na zdrowie!

Sen to jeden z głównych aspektów naszego życia, zajmujący blisko 1/3 całego czasu w ciągu doby (a niektórym nawet więcej). Czy to czas niewykorzystany? Nic bardziej mylnego – przeprowadzone przez amerykańskich naukowców badania wykazują, że kiedy jesteśmy niewyspani, możemy podejmować ryzykowne decyzje. Warto więc zadbać o właściwe wysypianie się i od czasu do czasu pozwolić sobie na poobiednią drzemkę.

Jako dziecko niejeden z nas wierzył w moc książki pozostawionej na noc pod poduszką. Ale czy oprócz bólu szyi, możemy jej zawdzięczać zaliczony sprawdzian? Otóż sen jest czasem aktywności mózgu. To właśnie w nocy dochodzi do utrwalania wiedzy oraz wspomnień. Sen bezpośrednio po nauce zwiększy naszą efektywność i odpowiednio posegreguje przyswojone informacje, więc jest w tym trochę prawdy. Oczywiście żeby trik zadziałał konieczny jest etap wstępny - wspomniana nauka.

Zapotrzebowanie na sen jest cechą indywidualną i zależy od naszego trybu życia, rodzaju wykonywanej pracy, wieku, a także wrodzonych uwarunkowań. U osób dorosłych optymalny czas to 7-8 godzin, dzieci natomiast potrzebują go więcej. Zdarza się, że nie możemy sobie pozwolić na przespanie pełnych 8 godzin. Wtedy najlepiej budzić się po wielokrotności 90 minut, wynika to z cyklicznych faz snu. Będziemy bardziej wyspani po 4,5h, 6h lub 7,5h nie przerywając jednego cyklu.

Brak odpowiedniej ilości snu wpływa nie tylko na koncentrację, ale także na dokonywane przez nas wybory. Dobrze obrazuje to pewien eksperyment. Zadaniem 29 jego uczestników było podejmowanie decyzji finansowych o 8 rano po normalnie przespanej nocy, a następnie o 6 rano po nieprzespanej nocy. Wykazano, że kiedy uczestnicy byli niewyspani często podejmowali ryzykowne decyzje podczas wyboru strategii gry pieniężnej i rzadziej byli ostrożni.

Zaburzenia rytmu snu wywołują także zmiany hormonalne, które zwiększają apetyt. Osoby śpiące mniej niż 5 godzin dziennie, aż o 70% częściej cierpią na nadwagę. Zatem regularny wypoczynek ma także pozytywny wpływ na zapobieganie otyłości, ponadto zmniejsza ryzyko występowania chorób krążenia i nadciśnienia.

Sam sen to nie wszystko. Aby czerpać z niego jak najwięcej korzyści należy pamiętać o kilku zasadach. Przede wszystkim musimy wziąć pod uwagę rytm naszego organizmu. Czas snu powinno się dostosować do indywidualnych potrzeb, różnych w przypadku tzw. „rannych ptaszków” i „nocnych marków”.  Kolejny aspekt to aktywność w ciągu dnia, która znacznie skraca czas zasypiania, likwidując potrzebę mozolnego „liczenia owieczek”. Należy też zadbać o właściwy kolor sypialni (najlepiej niech to będzie uspokajająca zieleń), odpowiednią wentylację pomieszczenia i starać się nie pracować w łóżku. Sypialna ma się kojarzyć wyłącznie z relaksem i odpoczynkiem. Pamiętajmy też, że ostatni posiłek należy spożyć najpóźniej 3 godziny przed snem, aby wraz z nami odpoczywał także układ trawienny, a ewentualny napad głodu zaspokoić czymś lekkim i mało kalorycznym. Wtedy będzie można już spać na zdrowie.